ให้ขณะที่ยังมีชีวิตอยู่
เมื่อทีมของเขาสามารถเอาชนะคู่แข่งได้แบบสบายๆ ซาควอน บาร์คลีย์ดาวเด่นของทีมฟุตบอลฟิลาเดลเฟีย อีเกิลส์ ก็ออกมานั่งพักเพราะไม่จำเป็นต้องเล่นต่อ จากนั้นโค้ชของเขาก็เข้ามาบอกว่าเขากำลังจะทำลายสถิติ เขาอยากกลับลงไปเล่นไหม “ไม่เป็นไรครับ” บาร์คลีย์กล่าว “ผมอยากให้เด็กๆเป็นคนทำแต้มมากกว่า” บาร์คลีย์เลือกที่จะไม่เก็บสถิติเพื่อให้เพื่อนร่วมทีมรุ่นน้องได้มีโอกาสลงเล่น
เมื่อคนอิสราเอลอาศัยอยู่ในดินแดนแห่งพันธสัญญา คาเลบเป็นหนึ่งในสองของคนอิสราเอลที่รอดชีวิตจากการอพยพออกจากอียิปต์ (ดู กดว.14:30) ท่านประสบความสำเร็จด้านการทหารและสามารถขับไล่ศัตรูออกไปได้ (ยชว.15:14) เวลานี้เมื่อท่านเผชิญหน้ากับป้อมปราการของชาวคานาอัน คาเลบกล่าวว่า “ผู้ใดโจมตีเมืองคีริยาท เสเฟอร์ และยึดได้ เราจะยกอัคสาห์บุตรสาวของเราให้เป็นภรรยา” (ข้อ 16) โอทนีเอลทำสำเร็จและได้แต่งงานกับอัคสาห์ คาเลบได้มอบที่ดินในทะเลทรายเนเกบให้แก่พวกเขา (ข้อ 19) แต่อัคสาห์ได้เข้าไปหาบิดากล่าวว่า “ขอของขวัญให้ลูกสักอย่างหนึ่งเถิด” และเธอยังกล่าวอีกว่า “ลูกขอน้ำพุด้วย” (ข้อ 19)
คาเลบทำงานหนักมาสี่ทศวรรษเพื่อยึดดินแดนแห่งพันธสัญญา ท่านยังคงมีสุขภาพแข็งแรง (14:10-11) และจะเก็บน้ำพุอันมีค่านี้ไว้สำหรับตัวเองก็ได้ แต่ก็ไม่ได้ทำเช่นนั้น
การสะสมทรัพย์สมบัติไว้สำหรับตัวเองนั้นไม่ได้มีค่ามากมายอย่างที่คิด สถิติส่วนตัวถูกทำลาย ทรัพย์สินของเราตกไปเป็นของผู้อื่น จงให้ในขณะที่เรายังมีชีวิตอยู่ ดังที่ซาควอน บาร์คลีย์กล่าวว่า “ให้เด็กๆเป็นคนทำแต้ม”
บทเรียนจากซากปรักหักพัง
“คุณต้องระวังพวกงู พวกแมลง เสือจากัวร์และสิ่งอื่นๆทุกอย่าง” อีวาน สแปรดจ์นักโบราณคดีกล่าว เขาและทีมใช้เลื่อยยนต์และมีดพร้าในการฟันฝ่าป่ารกทึบเพื่อพยายามเข้าไปให้ถึงเมืองออคุมตุนที่สาบสูญ มหานครโบราณแห่งนี้ได้สูญหายไปพร้อมกับอารยธรรมมายาที่เคยรุ่งเรืองบนคาบสมุทรยูคาตันของเม็กซิโก โดยไม่มีใครรู้สาเหตุ
จอร์จ วิลล์ นักเขียนกล่าวไว้ว่า “การศึกษาประวัติศาสตร์โดยมาก คือการศึกษาซากปรักหักพัง” ซึ่งเป็นคำยืนยันที่เหมาะสมว่ามนุษย์ไร้ความสามารถในการสร้างสิ่งต่างๆที่จะคงอยู่อย่างถาวร
เราอ่านคำพยากรณ์ในพระคัมภีร์เกี่ยวกับเมืองที่เจริญรุ่งเรือง พระเจ้าตรัสผ่านเอเสเคียลผู้เผยพระวจนะของพระองค์ว่า “เขาทั้งหลายจะทำลายกำแพงเมืองไทระ และพังทลายหอคอยของเมืองนั้นเสีย” (26:4) และ “มันจะกลายเป็นที่ตากแหตากอวนกลางทะเล” (ข้อ 5 TNCV) เมืองไทระเคยเป็น “มหาอำนาจทางทะเล” ที่ “ทำให้บรรดาผู้ที่อาศัยอยู่ที่นั่นคร้ามกลัว” (ข้อ 17 TNCV) พวกเขายังฉลองการล่มสลายของกรุงเยรูซาเล็ม (ข้อ 2) คำพยากรณ์อีกบทหนึ่งกล่าวถึงการทำลายล้างเมืองไทระว่า “พระเจ้าจอมโยธาทรงมุ่งหมายไว้ เพื่อจะหลู่ความเย่อหยิ่งของศักดิ์ศรีทั้งสิ้น” (อสย.23:9) เมืองไทระล่มสลายเพราะความเย่อหยิ่งของตนเอง
การทำงานหนักเพื่อสร้างสิ่งใหม่ๆเป็นวิธีหนึ่งที่เราสะท้อนภาพของพระเจ้า แต่จงระวังกับดักร้ายแรงของความเย่อหยิ่ง ไม่ว่าเราจะทำอะไร ขอให้เราทำเพื่อพระเจ้าองค์นิรันดร์ของเราและทำด้วยพระกำลังของพระองค์ เพราะพระองค์ทรงสัญญาว่าเราจะมี “แผ่นดินที่ไม่หวั่นไหว” (ฮบ.12:28)
การช่วยชีวิตดาวิด
ในการแข่งขันมวยปล้ำรอบรองชนะเลิศในระดับมัธยมปลาย เดฟซี่โครงขวาหัก เขาชนะการแข่งขันแต่สงสัยว่า ด้วยซี่โครงที่หักนี้เขาจะเอาตัวรอดไปได้อย่างไรในรอบสุดท้าย
ในรอบชิงชนะเลิศ เดฟเดินกะเผลกไปที่เสื่อด้วยขาซ้ายที่ไม่ได้รับบาดเจ็บ ดังนั้นคู่ต่อสู้ของเขาจึงเล็งเป้าไปที่ขาซ้ายของเดฟตลอดการแข่งขัน เดฟป้องกันด้านขวาของตนและได้รับชัยชนะ
“เดฟ” อีกคนหนึ่งใช้อุบายเพื่อเอาตัวรอดจากสถานการณ์ที่ยากลำบาก ดาวิดกำลังหนีจากกษัตริย์ซาอูลที่ต้องการฆ่าท่าน ท่านพบที่ลี้ภัยในท่ามกลางศัตรูของอิสราเอล แต่ไม่นานข่าวก็ไปถึงกษัตริย์ฝ่ายศัตรูว่า ดาวิดเป็นวีรบุรุษสงครามของคนฮีบรู (1 ซมอ.21:11) เพื่อหนีเอาชีวิตรอด ดาวิดจึง “กระทำตนเป็นคนบ้าเที่ยวกาไว้ที่ประตู และปล่อยให้น้ำลายไหลลงมาเปรอะเครา” (ข้อ 13) อุบายนี้ได้ผล (ข้อ 14-15)
พวกที่เป็นคนดีอาจจะถกเถียงกันเกี่ยวกับกลยุทธ์นี้และได้ข้อสรุปที่ต่างกัน แต่สดุดี 34 ให้ความกระจ่างเกี่ยวกับประสบการณ์ของดาวิด ณ จุดนั้นดาวิดไม่ได้ยกความดีความชอบให้กับการหลอกลวงของตนเอง แต่มอบความดีให้กับพระเจ้าที่ทรงช่วยท่านให้รอด ดาวิดร้องเพลงสดุดีว่า “ข้าพเจ้าได้แสวงพระเจ้า และพระองค์...ช่วยกู้ข้าพเจ้าจากความกลัวทั้งสิ้นของข้าพเจ้า” (ข้อ 4) และ “คนจนคนนี้ร้องทูล และพระเจ้า...ทรงช่วยเขาให้พ้นจากความยากลำบากทั้งสิ้นของเขา” (ข้อ 6) ดาวิดแสวงหาความปลอดภัยจากพวกฟิลิสเตีย แต่ท่านพบที่ลี้ภัยที่ไว้วางใจได้เพียงหนึ่งเดียวเมื่อท่านหันไปหาพระเจ้า (ข้อ 8, 22)
การรับใช้ที่ทุ่มเท
การเสียชีวิตของโจทำให้ผู้ที่รู้จักเขาตกใจ เช่นเดียวกับการจากไปก่อนวัยอันควรของคนอื่นๆ ก่อนหน้าที่เขาจะเสียชีวิต เขาเริ่มมีการตัดสินใจผิดพลาด บัดนี้โจผู้เป็นสามี พ่อ โค้ช และผู้นำเยาวชนจะไม่ได้อยู่เคียงข้างผู้ที่พึ่งพาเขาอีกต่อไป
เป็นเรื่องง่ายที่จะเพ่งเล็งไปยังการตัดสินใจที่ผิดพลาดของโจในช่วงหลัง ถึงอย่างนั้นเมื่อลูกสาวพูดถึงเขาในงานศพ เธอได้เน้นย้ำอย่างเหมาะสมว่า แม้พ่อของเธอจะมีข้อบกพร่องเหมือนกับเราทุกคน แต่ท่านก็ทุ่มเทชีวิตรับใช้พระเยซูเราพบสิ่งที่คล้ายกันนี้ในเรื่องราวของโยสิยาห์กษัตริย์แห่งยูดาห์ เมื่อกษัตริย์เนโคแห่งอียิปต์ยกทัพไปโจมตีบาบิโลน โยสิยาห์ “เสด็จออกไปสู้รบกับพระองค์” อย่างโง่เขลา (2 พศด.35:20) เนโคไม่ได้มีเจตนาที่จะโจมตียูดาห์ (ข้อ 21) และการแทรกแซงของโยสิยาห์เป็นการละเลย “พระบัญชาของพระเจ้า” (ข้อ 22 TNCV) ส่งผลให้พระองค์ต้องเสียชีวิต (ข้อ 23-24)
แม้ว่าโยสิยาห์จะมีตอนจบที่ไม่ฉลาดนัก แต่เยเรมีย์ผู้เผยพระวจนะได้ “กล่าวคำคร่ำครวญถวายโยสิยาห์ด้วย” (ข้อ 25) เรื่องราวจบลงที่ว่า “เหตุการณ์อื่นๆในรัชกาลโยสิยาห์และพระราชกิจที่ทรงทุ่มเท...บันทึกอยู่ในจดหมายเหตุกษัตริย์แห่งอิสราเอลและยูดาห์” (ข้อ 26-27 TNCV) การรับใช้ที่ทุ่มเท เป็นคำจารึกบนหลุมฝังศพที่เหมาะสมสำหรับผู้ที่จากไปก่อนวัยอันควร
เป็นการดีที่จะพิจารณาคำพูดของอัครทูตเปาโลที่ว่า “เหตุฉะนั้นการลงโทษจึงไม่มีแก่คนทั้งหลาย ที่อยู่ในพระเยซูคริสต์” (รม.8:1) เมื่อเราตระหนักว่าพระบิดาในสวรรค์ทรงมองเห็นเราอย่างไรในพระคริสต์ เราจะระลึกได้ถึงการรับใช้อย่างทุ่มเทของบรรดาบุตรของพระองค์ที่จากไปแล้ว
สำแดงความรักของพระเจ้า
พ่อของแบรนเดนกำลังจะเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งในวัยห้าสิบกว่า แบรนเดนอยากจะช่วย จึงชักชวนพ่อแม่ให้ย้ายมาอยู่ด้วยเพื่อที่เขาจะได้ช่วยเหลือพวกท่าน พ่อของเขาชอบบรรยากาศแบบเขตร้อนแต่ไม่สามารถเดินทางได้อีกแล้ว แบรนเดนจึงรังสรรค์สวนที่มีสระน้ำหลังบ้าน เอาปลาลงไปเลี้ยง และติดตั้งน้ำตกที่ไหลลงมากระทบโขดหิน เขาขนทรายชายหาดมาสามคันรถบรรทุก ใส่ต้นกล้วย โคมไฟ และคบเพลิงแต่งสวนเพิ่มเข้าไป และสร้างกันสาดเพื่อบังแดด พ่อของเขาใช้ชีวิตช่วงสุดท้ายอย่างมีความสุขบนเกาะสวรรค์หลังบ้าน
การกระทำของแบรนเดนสะท้อนให้เห็นถึงความกลมเกลียวระหว่างพ่อแม่และลูกตามที่ปรากฏในอพยพบทที่ 20 ในเวลานั้น พระเจ้าทรงสั่งสอนชนชาติอิสราเอลผ่านทางโมเสสว่า “จงให้เกียรติแก่บิดามารดาของเจ้า เพื่ออายุของเจ้าจะได้ยืนนานบนแผ่นดิน ซึ่งพระเจ้าของเจ้าประทานให้แก่เจ้า” (อพย.20:12) คำสั่งนั้นต่อยอดมาจากพระบัญญัติที่ให้รักและเคารพพระบิดาแห่งฟ้าสวรรค์ของเรา (ข้อ 3-8) และเป็นสะพานเชื่อมไปสู่พระบัญญัติห้าข้อสุดท้าย ที่สอนเราให้รักและเคารพเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน คือ อย่าฆ่าคน อย่าล่วงประเวณีผัวเมียเขา อย่าลักทรัพย์ อย่าโกหก อย่าโลภ (ข้อ 12-17)
การให้เกียรติพ่อแม่อาจเป็นเรื่องง่ายสำหรับบางคน แต่สำหรับหลายคนอาจเป็นเรื่องที่ยากยิ่ง มีความเจ็บปวดและความไม่เชื่อใจมากเกินไป บาดแผลเก่าที่ไม่ยอมหาย แต่เราสามารถมอบถวายสิ่งเหล่านี้ไว้กับพระเจ้าพระบิดาของเรา ผู้ทรงเข้าใจความเจ็บปวดนั้น พระองค์จะทรงช่วยเราให้สามารถดำเนินชีวิตในความรักของพระองค์
พระเจ้าทรงทำงานอยู่
เจย์มีพระคัมภีร์ฉบับกีเดี้ยนอยู่เล่มหนึ่ง แต่ระบบการคิดวิเคราะห์ของเขาทำให้เขาไม่ยอมรับการอัศจรรย์ในนั้น สิ่งหนึ่งที่คอยรบกวนใจเขาคือความเชื่ออันแท้จริงของเพื่อน ดังนั้นเจย์จึงอธิษฐานที่ฟังดูประหลาด เขาบอกพระเจ้าว่า “ถ้าพระองค์ต้องการให้ผมเชื่อพระองค์ ขอทรงทำในสิ่งที่ผมอธิบายไม่ได้”
วันหนึ่ง มีบางอย่างดลใจให้เจย์มองหาพระคัมภีร์ แต่มันหายไป หายได้อย่างไร เขาไม่เคยลืมอะไรมาก่อน
เขาขับรถฝ่าฝนไปมหาวิทยาลัยซูริคที่เขาสอนอยู่ เมื่อก้าวออกจากรถ เขาสังเกตเห็นพระคัมภีร์กีเดี้ยนบนทางเท้าที่เปียก แปลกมาก เขาคิด พอหยิบขึ้นมาก็เห็นว่าพระคัมภีร์แห้งสนิททั้งที่ฝนตก นี่คือสิ่งที่เขาไม่สามารถอธิบายได้!
พระคัมภีร์กีเดี้ยนนั้นตั้งชื่อตามวีรบุรุษในพันธสัญญาเดิมของอิสราเอล เมื่อพระเจ้าทรงเลือกกิเดโอนให้นำอิสราเอลสู้กับกองทัพใหญ่ กิเดโอนมีข้อสงสัยมากมาย ท่านทูลพระเจ้าว่า “ข้าพระองค์ได้วางกลุ่มขนแกะไว้ที่ลานนวดข้าว แม้มีน้ำค้างเฉพาะที่กลุ่มขนแกะเท่านั้น...ข้าพระองค์ก็จะทราบว่า พระองค์จะทรงช่วยกู้อิสราเอลด้วยมือของข้าพระองค์” (วนฉ.6:37) พระเจ้าทรงตอบคำท้าทายของกิเดโอนไม่ใช่แค่ครั้งเดียวแต่ถึงสองครั้ง (ข้อ 39-40)
การอธิษฐานที่เต็มไปด้วยความสงสัยไม่ใช่รูปแบบที่เราควรทำตาม กระนั้นสิ่งนี้สามารถเปิดเผยถึงพระลักษณะของพระเจ้าได้ กิเดโอนนำกองทัพเล็กๆไปสู่ชัยชนะอันยิ่งใหญ่ (วนฉ.7) เจย์เชื่อในพระเยซู โดยตระหนักว่าคำอธิษฐานของเขาได้รับคำตอบจากพระเจ้าแห่งความรัก ผู้ทรงกระทำสิ่งต่างๆที่เราไม่สามารถอธิบายได้
กับเพื่อนแบบนี้...
“ฉันรู้จักนายดีกว่าที่นายรู้จักตัวเองเสียอีก!” ตอนหนุ่มๆผมได้ยินคำประกาศอย่างมั่นใจนี้จากเพื่อนคนหนึ่ง เธอมีเจตนาที่ดี แต่ชีวิตที่ซับซ้อนของผมในฐานะบุตรบุญธรรมของมิชชันนารีได้ถูกหล่อหลอมด้วยวัฒนธรรมจากสี่ทวีป เธอไม่ได้รู้จักผมอย่างแท้จริง
โศฟาร์เพื่อนของโยบดูเหมือนฉลาดในการประเมินความยากลำบากของท่าน “ท่านจะหยั่งรู้สภาพของพระเจ้าได้หรือ” โศฟาร์ถามโยบ (โยบ 11:7) “นั่นสูงกว่าฟ้าสวรรค์” (ข้อ 8) ใครจะโต้แย้งเรื่องนี้ได้ แต่แล้วโศฟาร์ก็ยังกล้าที่จะพูดถึงสิ่งที่เขาไม่รู้ นั่นคือจิตใจของโยบ เขากล่าวโดยไม่มีหลักฐานว่า “ถ้าความบาปชั่วอยู่ในมือของท่าน ทิ้งเสียให้ไกล และอย่าให้ความอธรรมอาศัยอยู่ในเต็นท์ของท่าน...ท่านจะปลอดภัย และไม่ต้องกลัว” (ข้อ 14-15)
โยบตอบอย่างเย้ยหยันว่า “สติปัญญาจะตายไปพร้อมกับท่าน แต่ข้าก็มีความเข้าใจอย่างกับท่าน ข้าไม่ด้อยกว่าท่าน เออ เรื่องอย่างนี้ใครจะไม่ทราบ” (12:2-3) เรื่องจริงเกี่ยวกับโยบนั้นซับซ้อนมากจนแม้แต่ตัวของท่านเองก็ไม่รู้ว่ากำลังเกิดอะไรขึ้น (ดู โยบ 1-2) ท่านพูดได้ถูกแล้วที่ว่า “สติปัญญาและฤทธานุภาพอยู่กับพระเจ้า” (12:13) สติปัญญาและฤทธานุภาพไม่ได้มาจากโศฟาร์ ผู้ทึกทักว่าตนมีสิทธิอำนาจและความเข้าใจซึ่งไม่ใช่ของเขา
เพื่อนของเราอาจต้องการคำปรึกษาที่เปี่ยมด้วยความรักจากเราเป็นครั้งคราว แต่โดยปกติแล้ว เพื่อนที่กำลังเผชิญวิกฤตจะต้องการให้เราอธิษฐานเอ่ยชื่อของพวกเขาต่อพระองค์ผู้ที่ทรงรู้จักพวกเขาอย่างแท้จริง
ฉันผิดเอง
ในภาพยนตร์ตลกเก่าเรื่องหนึ่ง โปรแกรมเมอร์ผู้เฉลียวฉลาดแต่พูดไม่รู้เรื่องคนหนึ่งได้รับเลือกให้ไปปฏิบัติภารกิจส่งมนุษย์ไปดาวอังคารเป็นครั้งแรก ด้วยความที่เขามักจะทำอะไรผิดพลาดอย่างโง่เขลาอยู่เสมอ เขาจึงมีคำพูดติดปากว่า “ฉันไม่ได้ทำ!” เมื่อลูกเรือลงจอดบนดาวอังคาร โปรแกรมเมอร์ก็ลื่นตกลงมาจากบันไดขั้นบนสุดสู่พื้นผิวของดาวอังคารก่อนที่คู่หูของเขาจะก้าวเท้าตามลงมา คำพูดแรกบนดาวอังคารจึงกลายเป็น “ฉันไม่ได้ทำ!”
เรื่องนี้เป็นเรื่องตลก แต่คำพูดของโปรแกรมเมอร์ผู้นี้กลับฟังดูสมจริงจนน่ากลัว เมื่อใดก็ตามที่มีการกล่าวโทษเกิดขึ้น ปฏิกิริยาของเรามักจะดูเหมือนกับเรากำลังบอกว่า “ฉันไม่ได้ทำ!”
พระเจ้าทรงปรารถนาให้เราเชื่อฟัง แต่พระองค์ก็ทรงทราบดีว่าเรามีแนวโน้มที่จะไม่เชื่อฟังพระองค์ ในเลวีนิติ 26:1-13 พระเจ้าทรงร่างแผนการของพระองค์สำหรับชนชาติอิสราเอล หากพวกเขาเชื่อฟังพระบัญชา พระองค์ตรัสว่า “เราจะคิดถึงเจ้า จะกระทำให้เจ้ามีพงศ์พันธุ์มากยิ่งขึ้น” (ข้อ 9) แต่การไม่เชื่อฟังจนเป็นนิสัยจะนำมาซึ่งคำสาปแช่งและความทุกข์ยากที่มุ่งหมายให้ผู้คนกลับใจใหม่ จากนั้นพระเจ้าตรัสว่าหากอิสราเอลที่ไม่เชื่อฟัง “สารภาพกรรมบาปของเขา และกรรมบาปของบรรพบุรุษ” (ข้อ 40) พระองค์จะทรงระลึกถึงพันธสัญญาที่พระองค์ทำกับพวกเขา
กุญแจสำคัญในการฟื้นฟูความสัมพันธ์กับพระเจ้าคือการยอมรับว่าเราทำผิด การกล่าวโทษผู้อื่นทำให้เราติดอยู่ในวังวนของความรู้สึกผิด และไม่มีกำลังที่จะพิสูจน์ตัวเอง
คุณรู้สึกห่างไกลจากพระเจ้าใช่ไหม จุดเริ่มต้นที่ดีคือการพูดว่า “ฉันผิดเอง”
แม่น้ำที่ต้องข้าม
เมื่อคริส แมคแคนด์เลสออกเดินทางพเนจรและเข้าไปในผืนป่าอันกว้างใหญ่ของอลาสก้า เขาคิดว่าจะกลับออกมา แต่เขาข้ามแม่น้ำเทกลานิก้าไปในเดือนเมษายน ก่อนที่น้ำแข็งจะละลายในฤดูร้อนจนกลายเป็นแม่น้ำเชี่ยวกรากที่ไม่อาจข้ามได้ หลายเดือนต่อมาแมคแคนด์เลสก็ไม่สามารถกลับออกมาได้ การเสียชีวิตอันน่าสลดใจของเขาถูกบันทึกไว้ในหนังสือและภาพยนตร์
คนอิสราเอลในยุคโบราณต้องเผชิญกับการข้ามแม่น้ำครั้งสำคัญเพื่อจะได้เข้าสู่ดินแดนแห่งพันธสัญญา แต่แม่น้ำ “จอร์แดนขึ้นท่วมฝั่ง” (ยชว.3:15) อันเป็นความท้าทายที่จะทำให้ความเชื่อของพวกเขาเติบโต พระเจ้าตรัสกับโยชูวาว่า “วันนี้เราจะเริ่มยกย่องเจ้าให้เป็นใหญ่ ในสายตาของบรรดาอิสราเอล เพื่อเขาจะทราบว่า เราอยู่กับโมเสสมาแล้วอย่างไร เราจะอยู่กับเจ้าอย่างนั้น” (ข้อ 7)
โยชูวากล่าวกับประชาชนว่า “หีบพันธสัญญาของพระเป็นเจ้าแห่งสากลพิภพจะข้ามไปข้างหน้าท่าน ลงไปในแม่น้ำจอร์แดน” (ข้อ 11) เมื่อปุโรหิตผู้หามหีบก้าวลงไปในแม่น้ำจอร์แดน และ “น้ำที่ไหลมาจากข้างบนก็หยุด” (ข้อ 15-16) ประชาชนทั้งปวงก้าวข้ามไปบนดินก้นแม่น้ำที่แห้ง (ข้อ 17)
บางครั้งเราต้องพบเจอกับ “การข้ามแม่น้ำ” คือสถานการณ์ที่เป็นไปไม่ได้ซึ่งสามารถเสริมสร้างความเชื่อของเราได้ หากเราหันไปหาผู้ที่สร้างทางข้ามนั้น การข้ามที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือการข้ามจากชีวิตนี้ไปสู่ชีวิตหน้า แต่ไม่ว่าจะเป็นการข้ามใด พระเจ้าผู้ทรงสถิตอยู่กับโมเสส โยชูวา และชนชาติอิสราเอลจะทรงเตรียมทางไว้เพื่อเราเช่นกัน
